Tưởng niệm chị Tâm Liên, Nguyễn thị Ðoàn,

phu nhân của Thầy Châu trọng Ngô,

Thương kính gửi Thầy.

Tôi gặp chị đôi lần, chưa quen thân với chị, chưa gặp chị lần nào một mình, phần nhiều hễ gặp, là thấy chị đi với thầy của chúng tôi, thầy Ngô dạy toán trung học thời đệ nhị ở trường Ðồng Khánh hay thảng hoặc gặp chị họp đoàn Gia đình Phật tử ở chùa Từ Ðàm, Hồng Ân, Bảo Quốc, Linh Mụ, Diệu Ðế, Vạn Phước, Từ Hiếu và bao chùa khác ở Huế…hình như nhiều nhất là ở các chùa, sau này một đôi lần họp bạn cựu nữ sinh Ðồng Khánh. Chỉ gặp thấp thoáng đằng sau công việc, bên cạnh những rộn ràng hội họp, trong âm vang của chuyện trò, trong tiếng chuông mõ và lời tụng kinh. Chị ngồi bên Thầy, hình như luôn luôn là như thế, chị ngồi khép nép một bên, lẩn khuất sau Thầy, đoan trang và khiêm tốn, không lấn át, không nỗi bật. Trong tất cả những ồn ào rộn rịp, người người cười cười nói nói tưởng như không dứt, nhưng đến lược quay sang chị, sự náo nhiệt bỗng ngưng lại vài giây để nhường cho một thoáng lặng yên nhỏ nhẻ. Sự xuất hiện của chị lần nào cũng như thế: bên cạnh thầy nghiêm nghị và cứng rắn chị như một giải lụa mềm choàng lên vai êm dịu, một chút chi êm ả để người gặp có thể dừng lại rồi đi qua mà không vướng mắc. Mũi dọc dừa, đôi mắt hình như mài mại, thường ngước lên nhanh để cho người khác biết là chị rất chăm chú nghe và thấy được là đôi mắt nhung, nhưng phần nhiều nhìn xuống nhu mì, vẻ nhìn xuống của một hoa violette, không phải vì sợ hãi mà vì tính vốn dĩ đơn sơ và trung kiên, không tranh cãi với bất cứ cái gì khác qua sự xuất hiện của mình, nhưng sự tham dự với người trong cuộc là một bao dung thơm ngát sẵn lòng đầy ý nghĩa.

Khi chị đứng lên, thoáng ngạc nhiên đến trước niềm vui gặp được mỹ nhân, ngạc nhiên vì chị nhỏ nhắn khác thường, trong chiếc áo dài màu lam nhạt, màu áo đi chùa, khuôn mặt đài cát với đầu tóc bối, khổ người thanh thanh, nước da trắng mịn của gái Huế, dáng đi dịu dàng nhẹ như tơ, chị vừa là một vẻ đẹp của Huế thời xưa mà vừa có điều chi lạ lùng nơi đó, có lẽ vì dáng người nhỏ nhắn bé thấp của chị nên chị khác hơn mọi người, chị nhỏ bé THẤY THƯƠNG! Và nghe như có đôi chút lưỡng lự trong cái nhìn người đẹp chưa được giải.

Mãi đến hôm nay, nghe tin chị mất, nhớ đến thầy, từ nay gặp thầy sẽ thiếu một người thương ở bên, thầy chỉ còn một nửa. Trong nỗi nao lòng chới với, tôi bỗng thấy được sự phân vân của mình mỗi khi gặp chị. Cứ mỗi lần như thế, tôi mơ hồ hình như đã thấy chị đâu đây, dáng người nhỏ bé giữa những chị em cao lớn bình thường ấy. Và hôm nay tôi bỗng nhận ra chị thật rõ: mỗi khi chị đứng lên hay tiến lại bên cạnh thầy như thế, trong vô thức tôi đã mường tượng chị như một NÀNG ÚT bước ra từ một bông hoa như trong những chuyện cổ tích mà tôi đã đọc say mê thời nhỏ. Chị là nàng Út giữa nhiều chị em ở trong một vườn Huế cây cối um tùm, chị không bước ra từ những bông hoa rực rỡ mà từ trong một búp hoa bí hiền hoà nằm bên cạnh sân, bên bể nước., một búp hoa bí màu vàng nhạc có cuống xanh núp dưới tàu lá lớn là nhà che mưa nắng. Nàng Út là cô gái ngoan và hiền trong cả mấy chị em, nàng không phải là người thường, nên nàng nấu ăn rất giỏi và thêu thùa rất khéo. Nàng Út thương anh học trò nghèo nên ngày ngày nấu những món ngon nhất cho chàng. Nàng Út rất ngoan Ðạo và thương Phật thương chùa. Khi nàng làm công quả thì nước trong chùa được đầy, sân trong chùa được quét sạch mà không ai thấy nàng làm vì nàng quá nhỏ bé như vô hình. Nàng Út lại rất thương chồng thương con, nàng thường nấu cơm may áo dưới khóm hoa tím bên cạnh giàn bí, vừa làm vừa hát ru con. Tiếng hát của nàng nhỏ như một mũi kim khâu, nên người thường không ai nghe được, chỉ có chồng của nàng hiểu được vì đã nghe bằng con tim… Cho nên nàng là hiện thân của đoan chính và nhu mì không lên tiếng…

Tôi không biết rõ chị nên không kể được công đức của chị đối với gia đình, với gia đình Phật tử, đối với trường học đối với xã hội rõ ràng. Chỉ nói được cảm tưởng mơ hồ khi gặp chị như là Nàng Út trong chuyện cổ tích của tôi. Chị đã bước ra từ một bông hoa như thế, nay chị trở về trong ánh sáng đêm trăng Phật Ðản, có lẽ chị đang đi dạo trên hồ sen và bước sâu vào tận trong đài hoa để ngủ một giấc dài. Nhưng vì nàng Út là tiên…truyện cổ tích viết như thế…nên nàng sẽ thức dậy.

Thưa Thầy, là tiên thì nàng Út mãi mãi là nàng Út thương chồng và luôn ở bên cạnh chồng. Nàng Út chỉ đi về trong hoa để tạm thời tránh chút nắng trần gian quá gay gắt. Và không làm mà vẫn làm như có lần may áo trên tàn lá, không nói mà vẫn nói như hát, những lời mà con tim thương yêu lắng nghe… Có lẽ lần này nàng Út đi thăm sen nở ở chốn vô sanh…rồi sẽ trở về ngồi lại bên cạnh thầy như lần đầu mới gặp …

Thưa thầy và thương lạy cô!

Nam Mô Bổn Sư Thích Ca mâu Ni Phật

Thái Kim Lan

Cựu nữ sinh Ðồng Khánh Huế